Rodzaje kawy: arabika, robusta, odmiany i regiony uprawy

Arabika, robusta, liberica – a do tego dziesiątki odmian, metod przetwarzania i stylów palenia. Świat kawy potrafi przytłoczyć nawet doświadczonych miłośników. Oto uporządkowany przewodnik po gatunkach i odmianach, który pomoże Ci zrozumieć, co pijesz.

Dwa główne gatunki: arabika i robusta

Arabika (Coffea arabica)

Stanowi ok. 60% światowej produkcji kawy. Rośnie na wyżynach (800–2200 m n.p.m.), wymaga cienia i stałego klimatu. Smak: delikatniejszy, bardziej złożony, z naturalnymi nutami owocowymi, kwiatowymi lub orzechowymi. Mniej kofeiny niż robusta (ok. 1,2% vs 2,2%). To gatunek dominujący w kawach speciality.

Robusta (Coffea canephora)

Mocniejsza, bardziej gorzka, z wyraźnym „ciałem" i wyższą zawartością kofeiny. Rośnie na niższych wysokościach, jest odporniejsza na choroby. Tradycyjnie używana w mieszankach espresso i kawach rozpuszczalnych. Dobra robusta potrafi być czekoladowa i orzechowa – ale to rzadkość.

Popularne odmiany arabiki

• Typica – „matka" wielu odmian. Delikatna, słodka, z czystym smakiem. Niska wydajność, dlatego droższa.
• Bourbon – słodsza od Typiki, z nutami karmelu i owoców pestkowych. Popularna w Brazylii i Afryce Wschodniej.
• Geisha / Gesha – najbardziej ceniona odmiana na świecie. Kwiatowe, herbaciane, jasminowe nuty. Ceny na aukcjach sięgają tysięcy dolarów za kilogram.
• Caturra – mutacja Bourbona, kompaktowy krzew. Żywe, cytrusowe nuty. Popularna w Ameryce Środkowej.
• SL28 i SL34 – kenijskie odmiany o intensywnym smaku porzeczkowym i cytrusowym. Flagowe kawy z Kenii.

Metody przetwarzania ziarna

Sposób, w jaki ziarno jest obrabiane po zebraniu, wpływa na smak równie mocno jak odmiana.

• Pranie (washed) – miąższ usuwany przed suszeniem. Kawa czysta, jasna, z wyraźną kwasowością.
• Naturalna (natural) – ziarno suszy się w całym owocu. Słodsza, bardziej owocowa, z fermentacyjnym charakterem.
• Miodowa (honey) – kompromis: część miąższu zostaje. Kawa słodka, z ciałem pełniejszym niż pranie.

Regiony uprawy i ich charakter

• Etiopia – kolebka kawy. Jasna, kwiatowa, jagodowa. Często najlepsza kawa do picia bez mleka.
• Kolumbia – zbalansowana, orzechowa, z nutą karmelu. Świetna uniwersalnie.
• Brazylia – czekoladowa, orzechowa, niska kwasowość. Podstawa wielu mieszanek espresso.
• Kenia – intensywna, porzeczkowa, cytrusowa. Jedna z najbardziej rozpoznawalnych kaw.
• Gwatemala – czekoladowa z owocowymi akcentami. Często z nut dymu.

Nie ma „najlepszego" gatunku kawy. Jest kawa, która pasuje do Twojego podniebienia, Twojej metody parzenia i Twojego dnia.

Jak to działa w ZaPaŁce?

Rotujemy ziarna co kilka tygodni. Aktualne pochodzenie i odmianę zawsze znajdziesz na tablicy przy barze. Jeśli masz ochotę na odkrywanie – zamów kawę z dripu. Jeśli wolisz sprawdzone – espresso w flat white nigdy nie zawiedzie. W obu przypadkach chętnie opowiemy o tym, co aktualnie mielimy.